سيد علاء الدين محمد گلستانه
126
منهج اليقين (شرح نامه امام صادق ع به شيعيان) (فارسى)
نا حق « 1 » مىخورند ، به غير اين نيست كه آتش جهنّم را در شكمهاى خود در آوردهاند ؛ زيرا كه چيزى خوردهاند كه عِقابش جهنّم است يا آن كه به سبب خوردن آن مال ، شكم خود را از آتش جهنّم ، مملو ساخته [ اند ] و « 2 » زود باشد كه به شعلهء جهنّم ، بريان شوند . و در باب ظلم ، قبل از اين مذكور شد كه سرايت نمودن اين ظلم به اولاد ، از براى عقوبت ظالم است ، به اطّلاع بعد از موت . و اولاد ، اگر به عمل خود ، مستوجب عقوبتى شده باشند ، مكافات آن به فعل مىآيد ، والّا در آخرت ، ثواب مىيابند ؛ مثل ساير مكاره كه در دنيا به ايشان رسد . و على بن ابراهيم رحمه الله در تفسير خود گفته كه : اگر پدرْ صالح باشد ، خداى تعالى ، اولاد او را محافظت مىكند به صلاح او ، چنانچه فرموده : « وَ أَمَّا الْجِدارُ فَكانَ لِغُلامَيْنِ يَتِيمَيْنِ فِي الْمَدِينَةِ وَ كانَ تَحْتَهُ كَنْزٌ لَهُما وَ كانَ أَبُوهُما صالِحاً فَأَرادَ رَبُّكَ أَنْ يَبْلُغا أَشُدَّهُما وَ يَسْتَخْرِجا كَنزَهُما رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ » « 3 » ؛ يعنى : و امّا آن ديوار كه حضرت خضر عليه السلام مشغول تعمير او شد ، پس آن ، از دو پسرِ يتيم بود از اهل آن شهر ، و زير آن ديوار ، گنجى از ايشان بود . پس خداوند تو خواست كه ايشان به مرتبهء بلوغ و عقل برسند و گنج خود را بيرون آرند . و اين معنى ، تفضلّى است از خداوند تو . پس سياق اين كلام ، دلالت مىكند بر آن كه صلاحِ پدر ، باعث تفضّل بر اولاد مىشود و اگر پدر ، مرتكب اكلِ مال يتيم شود ، خداى تعالى ، نسبت به اولاد ، تفضّل در باب حفظ ايشان نمىفرمايد و ايشان را وا مىگذارد . « 4 » و از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده كه حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرموده كه : وقتى كه مرا در شب معراج به آسمان بردند ، جمعى را ديدم كه آتش در شكمهاى ايشان ، انداخته بودند و از دُبُر ايشان ، بيرون مىآمد . پس به جبرئيل عليه السلام گفتم كه : اينها چه جماعتاند ؟ گفت : اينها آن طايفهاند كه اموال يتيم را به ناحق مىخورند . « 5 » و حِميَرى رحمه الله در كتاب قرب الإسناد ، از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده كه آن حضرت ، از پدرش روايت مىفرمود كه حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرموده كه : از خدا بترسيد در باب دو ضعيف و ناتوان : يكى يتيم و يكى زن ؛ زيرا كه بهترينِ شما ، كسى است كه با اهل خود ، بهتر
--> ( 1 ) . الف و ب : - « به نا حق » . ( 2 ) . ب : - « و » . ( 3 ) . سورهء كهف ، آيهء 82 . ( 4 ) . تفسير القمّى ، ج 1 ، ص 132 . ( 5 ) . همان .